Ervaringsdeskundigheid

Ervaringsdeskundigheid: meerwaarde en vraagstuk

Ervaringsdeskundigheid is het uitgangspunt van onze begeleiding. Tijdens onze opleiding hebben we voortdurend gepraat over deze aanvulling die wij als afgestudeerde BGE-ers mee het werkveld innemen. Wat betekent het voor ons als werknemer, voor onze cliënten, en voor onze werkgevers?

Meerwaarde van het werken met ervaringsdeskundigheid als omschreven in de literatuur en door ons ervaren in de praktijk:
* empowerend ervaren bij zowel cliënt als begeleider
* inspirerend voor cliënten
* contact maken met cliënten door tot elkaar te komen middels de gedeelde ervaringen
* het begripvolle, sensitieve contact maakt de attitude van de cliënt, met name in het begin van de behandel periode, positiever. Dit heeft een positieve uitwerking op het proces van herstellen
* organisatie en team hebben een extra bron in huis, namelijk het gezichtspunt van de cliënt. Deze kennis kan ingezet worden bij het verbeteren van kwaliteit de zorg. Een ervaringswerker kan bijvoorbeeld als woordvoerder voor cliënten binnen een team, maar kan ook als “stille”ervaringswerker teamleden of de organisatie coachen rond thema’s als bejegening.
* vanuit eigen ervaring zullen ervaringsdeskundigen eerder een hulpvraag of onvervulde zorgbehoeften herkennen
* een organisatie maakt een statement als zij een ervaringswerker in dienst neemt: ze zegt “wij nemen de stem van de cliënt serieus”.
* de ervaringswerker zelf ervaart door middel van arbeid de met arbeid geassocieerde voordelen: financieel, sociaal en maatschappelijk.

Vraagstukken van het werken met ervaringsdeskundigheid als omschreven in de literatuur en door ons ervaren in de praktijk
* rolverwarring door de ervaringswerker. Door “professionalisering” niet de essentie van ervaringswerker kunnen handhaven en een “reguliere hulpverlener-rol” aannemen. Dit kan leiden tot het niet meer adequaat kunnen inleven in de belevingswereld van de cliënt.
*de cliënt alleen maar kunnen begeleiden door een bepaalde fase van herstel. Dit is met name voor de cliënt schadelijk , als de ervaringswerker niet in staat is iemand te begeleiden naar de volgende fase van
herstel.
* binnen het team wordt bij het introduceren van een ervaringswerker gekeken worden naar visies rond gezond en ziek. Dit kan spanning opleveren.
* onwetendheid over het begrip en bijbehorende taken van ervaringsdeskundigheid is iets wat besproken behoort te worden
* de relatie tussen cliënt en ervaringswerker blijkt soms in het begin weer balans moeten vinden als de ervaringswerker eerst een relatie van cliënt tot cliënt met deze persoon had.
* grenzen van ervaringswerkers blijken vaak anders te zijn dan die van andere hulpverleners
* omgaan met vertrouwen en privacy kan een dilemma opleveren omdat de ervaringsdeskundige vaak een andere relatie met de cliënt heeft
* binnen organisaties hebben niet alle ervaringswerkers een duidelijk functieomschrijving, met daarbij een zelfde salarisinschaling als collega’s.

Wij zijn van mening dat de vraagstukken waarvoor een organisatie kan komen te staan bij het in dienst nemen van ervaringsdeskundigen als ervaringswerkers voor een groot deel opgelost kan worden door een open dialoog te faciliteren en behouden tussen cliënt, ervaringswerker en collega’s. Duidelijke afspraken rond praktische zaken en uitwisseling van visies en overtuigingen zullen de weg vrijmaken voor een ervaringsdeskundige, die binnen een functioneel en open klimaat een waardevolle bijdrage kan geven aan de zorg en het bevorderen van het welzijn van de cliënt.